Yapay zeka, iş hayatınıza değer katacak bir araç olabilir.

Hemen başlayarak gelişen teknolojiyi keşfedin, fırsatları değerlendirin.

Yapay Zekaya Soru Sor: ChatGPT, Gemini ve Claude’a Etkili Soru Sorma Rehberi (2026)

Yapay zekaya soru sormak artık bir Google araması kadar sıradan. Ancak çoğu kişi aynı hatayı yapıyor: soruyu yanlış soruyor. ChatGPT’e “Excel formülü yaz” demek başka, “Satış raporumda B2:B100 aralığındaki verileri aya göre toplayıp kar marjını hesaplayan ÇOKETOPLA formülü yaz” demek başka.

Birinde genel bir yanıt alırsınız. Diğerinde, doğrudan kopyalayıp çalışma sayfanıza yapıştıracağınız bir formül elde edersiniz. Aradaki farkı yaratan tek şey: soruyu nasıl sorduğunuz.

Bu rehberde yapay zekaya nasıl soru sorulacağını somut örneklerle, gerçek prompt şablonlarıyla ve pratik tekniklerle anlatıyoruz. İster ChatGPT, ister Gemini, ister Claude kullanın — buradaki yöntemler tüm araçlarda geçerli.

Yapay Zekaya Soru Sormak Neden Bir Beceri?

Yapay zeka modelleri, sizin verdiğiniz girdiye göre çıktı üretir. Girdiniz ne kadar net, bağlamsal ve hedefe yönelikse, çıktı da o kadar kullanılabilir olur. Bu kavrama “prompt mühendisliği” denir ve 2026 itibarıyla iş dünyasının en çok aranan dijital becerilerinden biridir.

Düşünün: Bir marangoza “bana bir şey yap” derseniz ne yapacağını bilemez. Ama “mutfak için 120x60 cm meşe bir raf, duvara montaj için” derseniz, tam istediğinizi alırsınız. Yapay zeka da aynı mantıkla çalışır.

Yapay Zekaya Nereden Soru Sorulur? (Ücretsiz Araçlar)

2026 yılında ücretsiz olarak kullanabileceğiniz başlıca yapay zeka araçları şunlardır:

Kısa özet: Excel formülleri ve metin işleri için ChatGPT, görsel açıklama ve PDF okuma için Gemini, uzun belge analizi ve detaylı kodlama için Claude, güncel web bilgisi için Copilot veya Grok, ileri düzey kodlama ve matematik için DeepSeek en iyi sonuçları verir.

ChatGPT, Gemini ve Claude’da Soru Sorma Limitleri (2026)

Her yapay zeka aracının ücretsiz sürümünde belirli sınırlar vardır. En çok merak edilen sorulardan biri de “ChatGPT’ye günde kaç soru sorulur?” sorusudur. İşte güncel tablo:

Önemli not: Bu limitler sık sık güncellenir. Ücretsiz sürümlerde limitinize ulaştığınızda başka bir araca geçebilirsiniz. Örneğin ChatGPT limitiniz dolduğunda Gemini veya Claude’u kullanabilirsiniz.

Yapay Zekaya Doğru Soru Sormanın 6 Altın Kuralı

Bu kurallar hangi yapay zeka aracını kullanırsanız kullanın geçerlidir. Her biri, aldığınız yanıtın kalitesini ölçülebilir şekilde artırır.

1. Rol Verin

Yapay zekaya bir uzmanlık alanı tanımlamak, yanıt kalitesini dramatik şekilde artırır. Model, verdiğiniz role göre terminoloji seçer, derinlik ayarlar ve bakış açısını şekillendirir.

Zayıf: "Excel’de veri analizi nasıl yapılır?"

Güçlü: "Sen 10 yıl deneyimli bir veri analisti olarak davran. Excel’de 5.000 satırlık bir satış verisinde aylık trendleri analiz etmem gerekiyor. Hangi adımları izlemeliyim?"

2. Bağlam Ekleyin

Yapay zeka sizin durumunuzu bilemez. Elinizde ne olduğunu, neyi başarmak istediğinizi ve kısıtlarınızı açıkça belirtin.

Zayıf: "Bana bir formül yaz."

Güçlü: "A sütununda müşteri adları, B sütununda şehirler, C sütununda satış tutarları var. İstanbul’daki müşterilerin toplam satışını hesaplayan bir ETOPLA formülü yaz."

3. Çıktı Formatını Belirleyin

Yapay zekaya yanıtı hangi formatta istediğinizi söylemek, düzenleme sürenizi yarıya indirir. Şu ifadelerden birini kullanabilirsiniz: “Tablo halinde göster”, “Madde madde listele”, “Adım adım anlat”, “Kısa özetle (3 cümle)”, “Kod bloğu olarak ver”, “Karşılaştırmalı tablo yap.”

4. Sınır Koyun

Yapay zeka, siz sınır koymadıkça çok uzun veya çok genel yanıtlar üretme eğilimindedir. Miktar, uzunluk veya kapsam belirtin.

Zayıf: "Pazarlama stratejileri nelerdir?"

Güçlü: "Bütcesi 10.000 TL olan küçük bir e-ticaret sitesi icin uygulanabilir 5 dijital pazarlama stratejisi öner. Her biri için tahmini maliyet ve beklenen sonucu da belirt."

5. Adım Adım İlerleyin

Karmaşık konularda her şeyi tek bir mesajda sormayın. Konuyu parçalara bölün ve adım adım ilerleyin. Yapay zeka önceki mesajlarınızı hatırlar, bu yüzden her adımda bir öncekinin üstüne inşa edebilirsiniz.

Örnek akış: İlk mesajda Pivot Table oluşturmayı sorun. İkinci mesajda hesaplanmış alan eklemeyi. Üçüncü mesajda grafiğe dönüştürmeyi. Böylece her adımda odaklı ve kaliteli yanıtlar alırsınız.

6. Yanıtı Sorgulayın ve Yönlendirin

Yapay zekanın ilk yanıtı her zaman mükemmel olmayabilir. Beğenmediğiniz yanıt için aynı soruyu tekrarlamak yerine yönlendirin:

• “Daha kısa ve madde madde yaz”
• “Bu formülü açıkla, her parçasının ne iş yaptığını göster”
• “Bu bilgiyi kaynaklarla doğrular mısın?”
• “Başlangıç seviyesine göre yeniden yaz, teknik terim kullanma”

Yapay zeka bazen yanlış bilgi üretebilir — buna “halüsinasyon” denir. Önemli konularda mutlaka doğrulama isteyin.

Her Soru İçin Kullanabileceğiniz Prompt Şablonu

Aşağıdaki şablonu ChatGPT, Gemini veya Claude’da birebir kullanabilirsiniz. Köşeli parantezlerin içini kendi durumunuza göre doldurun:

Gerçek Kullanım Örneği

Yapay Zekaya Türkçe Soru Sorma: Pratik İpuçları

ChatGPT, Gemini ve Claude Türkçeyi akıcı biçimde anlar ve Türkçe yanıt verir. Ancak daha iyi sonuç almak için şu üç noktaya dikkat edin:

Kısa ve net cümleler kurun. Uzun, yan cümleli Türkçe yapılar yapay zekayı karıştırabilir. “Bu formülü Excel’de nasıl kullanacağımı adım adım Türkçe anlat” gibi doğrudan ifadeler daha iyi çalışır.

Teknik terimleri İngilizce bırakın. VLOOKUP, Pivot Table, SUMIFS gibi Excel fonksiyon adlarını İngilizce yazarsanız yapay zeka daha doğru sonuç üretir. Açıklamaları Türkçe isteyebilirsiniz.

“Türkçe yanıt ver” diye belirtin. Özellikle Claude ve Copilot’ta, sorunuz Türkçe olsa bile bazen İngilizce yanıt gelebilir. Prompt’unuzun sonuna “Yanıtını Türkçe ver” eklemek bunu önler.

ChatGPT, Gemini ve Claude: Hangisine Ne Sorulmalı?

Her aracın güçlü olduğu alan farklıdır. Doğru araca doğru soruyu yöneltmek, aldığınız yanıtın kalitesini doğrudan etkiler.

ChatGPT + Excel: Kopyala-Yapıştır Prompt Örnekleri

Excel ve yapay zeka birlikte kullanıldığında iş verimliliği katlanarak artar. Aşağıdaki promptları doğrudan kopyalayıp ChatGPT, Gemini veya Claude’a yapıştırabilirsiniz:

Formül Yazdırma

Hata Düzeltme

Veri Temizleme

Grafik Önerisi

Bu tür örneklerin tamamını ve çok daha fazlasını uygulamalı olarak öğrenmek istiyorsanız, Vidoport’taki “ChatGPT ve Excel ile İşlerinizi Hızlandırın” eğitimine göz atabilirsiniz.

Yapay Zekaya Ne Sorulur, Ne Sorulmaz?

Yapay Zeka Bu Konularda Çok Güçlü

Excel ve formüller: DÜŞEYARA, ETOPLA, ÇOKETOPLA, koşullu biçimlendirme, Pivot Table gibi konularda yapay zeka adeta bir Excel öğretmeni gibi çalışır. Formülü yazar, açıklar, hata ayıklar.

Metin yazma ve düzenleme: E-posta taslağı, rapor özeti, blog yazısı, sosyal medya metni gibi içerikleri saniyeler içinde üretir.

Kod yazma ve hata düzeltme: Python, JavaScript, SQL, VBA gibi dillerde kod yazar, mevcut kodunuzdaki hataları bulur ve düzeltir.

Veri analizi: Verilerinizi yapıştırıp “Bu verideki trendi analiz et” demeniz yeterlidir. Grafik önerileri, özet tablolar ve yorumlar sunar.

Öğrenme ve araştırma: Karmaşık konuları basit dille açıklar, karşılaştırmalar yapar, öğrenme planları oluşturur.

Bu Konuları Yapay Zekaya Sormayın

Kişisel sağlık teşhisi: Yapay zeka tıbbi teşhis koyamaz ve yanlış yönlendirebilir. Sağlık konularında mutlaka doktora başvurun.

Hukuki tavsiye: Genel bilgi verebilir ama somut davalarda avukat yerine geçmez.

Anlık fiyat ve stok bilgisi: Yapay zekanın bilgi kesim tarihi vardır. Anlık fiyatlar için doğrudan ilgili siteyi kontrol edin (Gemini ve Copilot kısmen güncel veri sunabilir).

Kişisel ve finansal bilgiler: Hiçbir yapay zeka aracına TC kimlik, şifre veya kredi kartı bilgilerinizi paylaşmayın.

Yapay Zekada Sık Yapılan 5 Hata

Hata 1 – Çok genel soru sormak. "Pazarlama nedir?" yerine "B2B SaaS şirketleri için 2026’da en etkili 3 dijital pazarlama kanalı hangisidir? Her biri için örnek bir kampanya fikri ver" deyin.

Hata 2 – Tek mesajda her şeyi istemek. "İş planı, SWOT, mali projeksiyon ve pazarlama stratejisi hazırla" demek yerine konuyu parçalara bölün.

Hata 3 – Bağlam vermemek. "Bu kodu düzelt" yerine hangi dili, hangi sürümü kullandığınızı ve hatayı belirtin.

Hata 4 – Yanıtı sorgulamadan kabul etmek. Yapay zeka bazen yanlış bilgi üretir (halüsinasyon). Önemli konularda “Bu bilgiyi kaynaklarla doğrular mısın?” diye sorun.

Hata 5 – Aynı soruyu tekrarlamak. Beğenmediğiniz yanıt için soruyu aynen tekrarlamak yerine “Daha kısa yaz”, “Daha teknik anlat” gibi yönlendirmeler yapın.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

Yapay zekaya nasıl soru sorulur?
Altı temel adım izleyin: Rol tanımlayın, amacınızı net belirtin, bağlam ekleyin, çıktı formatı isteyin, sınır koyun ve yanıtı yönlendirin. Bu yapı “prompt mühendisliği” olarak adlandırılır ve daha net, kontrollü sonuç almanızı sağlar.

Yapay zekaya ücretsiz nereden soru sorabilirim?
2026 itibarıyla ChatGPT, Google Gemini, Claude, Microsoft Copilot, Grok ve DeepSeek ücretsiz plan sunan en popüler araçlardır. Çoğunda temel kullanım için hesap açmanız yeterlidir.

ChatGPT’ye günde kaç soru sorulur?
Ücretsiz sürümde mesaj limiti modele göre değişir. GPT-4o modelinde saatlik mesaj sınırı bulunur; daha hafif modellerde limit daha yüksektir. Ücretli abonelikte bu sınırlar belirgin şekilde artar.

ChatGPT soru sorma sınırı var mı?
Evet. Tüm ücretsiz yapay zeka sürümlerinde kullanım limiti vardır. Limit dolduğunda belirli bir süre beklemeniz gerekir ya da farklı bir araca geçebilirsiniz.

Yapay zekaya Türkçe soru sorabilir miyim?
Evet. Modern yapay zeka araçları Türkçeyi yüksek doğrulukla anlar ve yanıt verir. Teknik kavramları (örneğin VLOOKUP, Pivot Table gibi) İngilizce bırakmak daha net sonuç sağlayabilir.

ChatGPT ile Gemini arasındaki fark nedir?
ChatGPT metin üretimi, kod yazma ve analiz görevlerinde güçlüdür. Gemini görsel ve PDF analizi ile Google servisleri entegrasyonunda öne çıkar. Claude uzun belge analizinde ve detaylı açıklamalarda avantaj sağlar.

Yapay zekaya soru sorunca bilgilerim güvende mi?
Büyük sağlayıcılar veri koruma politikalarına sahiptir. Ancak kimlik numarası, şifre, kredi kartı, gizli iş verisi gibi hassas bilgileri hiçbir yapay zeka aracına girmemeniz önerilir. Sohbet geçmişini kapatma seçenekleri mevcuttur.

Yapay zekanın cevaplayamadığı sorular nelerdir?
Kişisel sağlık teşhisi, hukuki danışmanlık, yatırım tavsiyesi veya anlık finansal veri gibi uzmanlık gerektiren konularda yapay zeka kesin karar mercii değildir. Bu alanlarda ilgili uzmanlara başvurulmalıdır.

Gemini’ye nasıl soru sorarım?
Gemini’ye Google hesabınızla giriş yaparak metin, görsel veya PDF yükleyip soru sorabilirsiniz. Açık ve yapılandırılmış talimat vermek burada da daha iyi sonuç sağlar.

Grok nedir ve nasıl kullanılır?
Grok, xAI tarafından geliştirilen bir yapay zeka asistanıdır. Özellikle güncel olaylar ve sosyal medya analizinde güçlüdür. Web arayüzü üzerinden ücretsiz erişim sunar.

DeepSeek nedir?
DeepSeek, özellikle kodlama, matematik ve mantık problemlerinde yüksek performans gösteren bir yapay zeka modelidir. Ücretsiz sürümü üzerinden temel kullanım mümkündür

Sonuç: Doğru Soru Sormak, Yapay Zekayı Gerçekten Kullanmak Demektir

Yapay zeka araçları her geçen gün daha güçleniyor. Ancak bu güçten faydalanmak tamamen sizin soru sorma becerinize bağlı. Bu rehberdeki 6 altın kuralı uyguladığınızda, ChatGPT, Gemini veya Claude’dan aldığınız yanıtların kalitesinde somut bir fark göreceksiniz.

Yapay zekayı Excel, iş süreçleri ve günlük işlerinizde nasıl kullanacağınızı uygulamalı olarak öğrenmek istiyorsanız, Vidoport’un yapay zeka eğitimlerine göz atın. “ChatGPT ve Excel ile İşlerinizi Hızlandırın” eğitimi, bu rehberdeki tekniklerin tamamını gerçek iş senaryolarıyla pratik yapmanızı sağlar.

Hemen Üye Olun ve tüm yapay zeka eğitimlerine sınırsız erişim kazanın.

Eğitmen Hakkında

Ömer Bağcı, Türkiye’nin en tanınan Excel ve Yapay Zeka eğitmenlerinden biridir. 30 yılı aşkın eğitmenlik deneyimiyle binlerce kişiye ChatGPT, Gemini ve Excel entegrasyonlarıyla yapay zekayı iş süreçlerinde nasıl kullanacaklarını öğretmiştir. YouTube’daki 184.000+ abonesi ve 1.000’den fazla videosuyla Türkiye’nin en kapsamlı Excel ve yapay zeka eğitim kütüphanesini oluşturmuştur.