Excel’de Yüzde Hesaplama (Artış–Azalış, Fark, Kâr ve Hedef Formülleri)
Excel’de yüzde hesaplama; iki sayı arasındaki farkı görmek, artış–azalış oranını bulmak, kâr yüzdesini hesaplamak ve hedef gerçekleşen oranlarını analiz etmek için kullanılır. Bu rehberde en basit yüzde formüllerinden, gerçek iş hayatında kullanılan örneklere kadar tüm yöntemleri net şekilde bulacaksın.
Kısa Cevap (Önce Bunu Bil)
Excel’de yüzde hesaplama için temel mantık şudur:
Bir değerin bütüne oranı:(Parça / Bütün)
Yüzde artış–azalış:(Yeni − Eski) / Eski
Hedef gerçekleşen:Gerçekleşen / Hedef
Hücreyi Yüzde (%) biçimine aldığında sonuç otomatik olarak yüzde görünür.
1. Excel’de Yüzde Hesaplama Nedir?
Yüzde hesaplama, bir değerin başka bir değere oranının yüzdelik olarak gösterilmesidir. Excel’de bu işlem tek bir mantıkla çalışır ve satış, performans, finans ve raporlama çalışmalarında sürekli kullanılır.
Temel formül:
=(Parça/Bütün)*100
Örnek:
50 öğrencinin 40’ı geçtiyse:
=(40/50)*100 → %80
Bu yöntem Excel’de en sık kullanılan yüzde hesaplama yoludur.
2. İki Sayı Arasında Yüzde Hesaplama (Oran)
İki sayı arasındaki yüzde oranı, yeni değerin eski değere göre yüzde kaç olduğunu gösterir.
Formül:
=(Yeni/Eski)*100
Örnek:
Ocak satışları C2, Şubat satışları D2 hücresindeyse:
=(D2/C2)*100 → %120
Bu sonuç, Şubat satışlarının Ocak ayının %120’si olduğunu gösterir.
3. Yüzde Artış ve Azalış Hesaplama
Excel’de yüzde değişim hesaplamak için en çok kullanılan formül budur:
Formül:
=((Yeni-Eski)/Eski)*100
Örnek:
Geçen yıl 10.000 TL, bu yıl 12.000 TL satış varsa:
=((12000-10000)/10000)*100 → %20 artış
Sonuç negatif çıkarsa, bu yüzde azalış anlamına gelir.
4. Hedef – Gerçekleşen Yüzde Hesaplama
Performans ve bütçe raporlarında kullanılır.
Formül:
=(Gerçekleşen/Hedef)*100
Örnek:
Hedef: 50.000
Gerçekleşen: 45.000
=(45000/50000)*100 → %90
Bu oran, hedefin %90’ının tamamlandığını gösterir.
5. Kümülatif (Birikimli) Yüzde Hesaplama
Zaman içindeki ilerlemeyi görmek için kullanılır.
Formül:
=(Kümülatif Toplam/Genel Toplam)*100
Her satırda birikimli toplamı kullanarak ilerleme yüzdesi hesaplanır.
6. Kâr / Zarar Yüzdesi Hesaplama
Finansal analizlerde en sık kullanılan yüzde hesaplamadır.
Formül:
=(Kâr/Maliyet)*100
Örnek:
Kâr: 2.500
Maliyet: 10.000
=(2500/10000)*100 → %25
7. Excel’de Yüzde Ekleme ve Yüzde İndirim
Yüzde ekleme:
=Sayı*(1+Yüzde)
Örnek:
=1000*(1+20%) → 1200
Yüzde indirim:
=Sayı*(1-Yüzde)
Örnek:
=1000*(1-20%) → 800
8. Tabloda Yüzdelik Pay Hesaplama
Her satırın toplam içindeki yüzdesini bulmak için:
=(Satır/Toplam)*100
Toplam hücre sabitlenmelidir:
=(B2/$B$20)*100
9. Excel’de Yüzde Formatı Nasıl Verilir?
Hücreleri seç
Giriş → % (Yüzde Biçimi)
Ondalık azalt/artır ile görünümü düzenle
0,8 görüyorsan hücre biçimini yüzde yap → %80
10. Excel’de Yüzde Hesaplamada Sık Yapılan Hatalar
Toplam hücre sabitlenmemesi → $ kullan
Sayıların metin olması → =DEĞER(A1)
Yanlış referans → eski ve yeni değerler karışıyor
%100’ü aşan sonuçlar → yanlış payda
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Excel’de yüzde hesaplama nasıl yapılır? =(Parça/Bütün)*100 formülüyle yapılır. Hücre yüzde biçimine alınır.
İki sayı arasındaki yüzde farkı nasıl bulunur? =((Yeni-Eski)/Eski)*100 formülü kullanılır.
Excel’de yüzde ekleme ve indirim nasıl yapılır?
Ekleme için =Sayı*(1+Yüzde), indirim için =Sayı*(1-Yüzde).
Kâr yüzdesi nasıl hesaplanır? =(Kâr/Maliyet)*100 formülüyle bulunur.
Hedef gerçekleşen yüzdesi nasıl hesaplanır? =Gerçekleşen/Hedef*100 formülüyle hesaplanır.
Özet:
Excel’de yüzde hesaplama (Parça/Bütün) mantığıyla çalışır
Artış–azalış için (Yeni−Eski)/Eski kullanılır
Hedef, kâr ve performans analizleri aynı temele dayanır
Yüzde biçimiyle 0,85 → %85 olarak görünür
Yüzde ekleme ve indirim formülleri fiyat analizlerinde sık kullanılır
Doğru referans ve sabitleme (% işaretinden daha önemlidir)