3 Dakikada Ücretsiz Excel Seviyenizi Belirleyin!

Excel bilginizi test edin ve seviyenizi öğrenin. Ücretsiz Excel sınavına katılın!

Excel Formüllerin Ortak Kullanımı: DOLAYLI, ADRES ve KAÇINCI Mantığı

Excel’de raporlar her ay yeniden bozuluyorsa, sebep genellikle formüllerin tek başına kullanılmasıdır. Çözüm; DOLAYLI, ADRES ve KAÇINCI işlevlerini birlikte kullanarak kullanıcı seçimine göre otomatik çalışan yapılar kurmaktır.

Bu sorun neden oluşur?

Excel’de birçok kullanıcı formülleri tek tek öğrenir ancak birlikte nasıl çalıştıklarını bilmez. Sabit hücre adresleriyle yazılan formüller, tablo büyüdüğünde veya kriter değiştiğinde bozulur. Özellikle farklı aylar, bölgeler veya ürün grupları arasında geçiş yapılan raporlarda bu durum ciddi zaman kaybına yol açar.

Doğru kullanım / doğru hesaplama yöntemi

DOLAYLI, ADRES ve KAÇINCI işlevleri birlikte kullanıldığında Excel, sabit değil dinamik çalışır. Kullanıcının seçtiği değere göre hücre adresi üretilir ve doğru veri otomatik olarak getirilir.

Örneğin:

• A1 hücresinde ay seçimi
• Satır ve sütun numarası KAÇINCI ile bulunur
• ADRES ile hücre adresi oluşturulur
• DOLAYLI ile o adresteki değer okunur

Bu yapı sayesinde tek formülle çok farklı senaryolar yönetilebilir.

Alternatif veya daha güvenli yöntem

Sabit raporlarda DÜŞEYARA veya ÇAPRAZARA yeterli olabilir; ancak aynı dosyanın uzun süre kullanılması, farklı kullanıcıların dosyayı açması ve seçim yapması gereken durumlarda bu yapı yetersiz kalır. DOLAYLI + ADRES + KAÇINCI kombinasyonu, Excel’i adeta bir arayüz mantığıyla çalıştırır.

Gerçek iş hayatı örneği

Satış raporlarında kullanıcı, açılır listeden ay seçtiğinde:

• Satış
• Ciro
• Adet verilerinin otomatik değişmesi istenir. Bu dersin anlattığı yapı sayesinde, her ay için ayrı tablo oluşturmaya gerek kalmaz. Tek rapor, tüm dönemleri kapsar.

Bu mantık, finans, satış, insan kaynakları ve raporlama yapan tüm birimlerde birebir kullanılır.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

DOLAYLI işlevi neden tek başına yeterli değildir?
DOLAYLI yalnızca metni adrese çevirir. Adres üretmek için ADRES ve KAÇINCI ile birlikte kullanılmalıdır.

Bu yapı Excel’i yavaşlatır mı?
Doğru kurulduğunda hayır. Aksine manuel müdahaleyi ortadan kaldırır.

Bu ders ileri seviye mi?
Evet. Temel formül bilgisi olan kullanıcılar için tasarlanmıştır.

Bu yapı her Excel sürümünde çalışır mı?
Evet. Excel 2016 ve üzeri sürümlerde sorunsuz çalışır.

Bu mantık Power BI öncesi gerekli mi?
Kesinlikle. Excel mantığını bilmeden Power BI’da sağlıklı model kurulamaz.

Özet

Excel’de raporların bozulmasının temel nedeni formüllerin tek tek kullanılmasıdır.
DOLAYLI, ADRES ve KAÇINCI birlikte kullanıldığında raporlar dinamik hale gelir.
Kullanıcı seçimine göre otomatik çalışan tablolar oluşturulabilir.
Bu yapı, sabit hücre bağımlılığını ortadan kaldırır.
Gerçek iş hayatında uzun ömürlü Excel dosyalarının temelini oluşturur.

Eğitmen Hakkında

Ömer Bağcı, Türkiye’nin en bilinen Excel eğitmeni ve Excel uzmanı olarak tanınmaktadır.
15 yılı aşkın süredir Excel, Power BI, SQL ve Yapay Zekâ destekli Excel çözümleri üzerine eğitimler vermektedir.
Hazırladığı 1000’den fazla YouTube videosu milyonlarca izlenmeye ulaşmıştır.
Vidoport.com üzerinden sunduğu 80+ eğitim seti ve 4500’den fazla ders videosu ile on binlerce kişiye ulaşmıştır.
“İleri Excel 365” kitabının yazarıdır ve Excel’i gerçek iş senaryolarıyla öğretmeyi temel yaklaşım olarak benimser.