Yapay Zeka Excel’i Bilmeyenleri Neden Daha Geride Bıraktı?

Yapay zeka, iş hayatınıza değer katacak bir araç olabilir.

Hemen başlayarak gelişen teknolojiyi keşfedin, fırsatları değerlendirin.

Yapay zeka, Excel'i bilmeyenleri daha geride bıraktı

Geçen yıl bir İK direktörü aradı. Sesi yorgundu.

"Hocam, biz 80 kişiye yapay zeka eğitimi verdirdik. Bütçe büyüktü, herkes mutluydu, sertifikalar dağıtıldı. Üç ay geçti. Hiçbir şey değişmedi."

Sustu, sonra ekledi: "Nerede yanlış yaptık?"

Sordum: "Bu 80 kişiden kaçı Excel'de DÜŞEYARA yazabiliyor?"

Cevap vermedi. Çünkü cevabı kendisi de bilmiyordu.

"AI herkesi eşitleyecek" - en pahalı yalan

Son iki yılda LinkedIn'de en çok duyduğum cümle şu: "Artık Excel öğrenmeye gerek yok, AI her şeyi yapıyor."

Bu cümleyi söyleyenleri dinliyorum. Sonra da onların ekiplerinde çalışan insanları dinliyorum.

Aralarında uçurum var.

30 yıldır Excel eğitimi veriyorum. Vidoport'ta 62 binden fazla üye, YouTube'da 184 binden fazla abone, kurumlarda binlerce katılımcı. Son iki yılda fark ettiğim bir gerçek var.

Yapay zeka eşitleyici değil. Çarpan.

Excel temeli olan birinin hızını AI ikiye, üçe katlıyor. Excel temeli olmayan biri ise AI'dan üç katı yanlış sonuç alıyor - ve farkında bile olmuyor.

Çünkü AI cevap üretmeyi biliyor. Ama o cevabı sorgulayacak, sınayacak, kontrol edecek mantık başka yerden geliyor.

O mantık Excel'den geliyor.

Excel sadece bir araç değil - düşünme biçimi

İnsanlar Excel'i hep bir program olarak görüyor. Hücreler, formüller, grafikler.

Ama Excel'i öğrenmek aslında şunu öğrenmek demek:

• Veriyi nasıl okurum?
• Bir formül kurarken hangi mantığı izlerim?
• "Eğer şu olursa, şunu yap" diye nasıl düşünürüm?
• Bir hatayı nasıl bulurum?
• Sayıların arkasındaki ilişkiyi nasıl görürüm?

DÜŞEYARA bir formül değil. İki tabloyu birbirine bağlama mantığı.

EĞER bir komut değil. Koşullu düşünme biçimi.

PİVOT TABLO bir özellik değil. Veriyi farklı açılardan görme yeteneği.

Bu mantığı kuran biri ChatGPT'ye bir soru sorduğunda, gelen cevabı tartabiliyor. "Bu sayı doğru olabilir mi?" diye sezgi geliştirmiş oluyor.

Bu mantığı kurmamış biri ise gelen cevaba inanıyor. Çünkü sınayacak terazisi yok.

Sahadan üç gözlem

Geçen yıl bir bankada eğitim verdim. Bir analist bana yaklaştı. "Hocam, ChatGPT bana harika raporlar üretiyor ama yöneticim sayıların yanlış olduğunu söylüyor. Ben kontrol edemiyorum. Ne yapayım?"

Ona şunu sordum: "Excel'de bu rakamı kendin hesaplayabilir misin?"

Cevap: "Hayır."

İşte mesele tam burada.

Bir üretim şirketinde başka bir vaka. Ekip, stok yönetimi için ChatGPT'ye formül yazdırmış. Formül çalışıyordu. Ama mantığı yanlıştı. Üç hafta boyunca yanlış sayılarla karar aldılar. Sonra fark ettiler - geç fark ettiler.

Üçüncü gözlem en çarpıcısı. Bir İK direktörüyle konuştum. 80 kişilik bir ekibe yapay zeka eğitimi verdirmişler. Üç ay sonra ölçüm yaptılar.

"Hocam," dedi, "eğitimden gerçek verim alan grup, daha önce Excel'de güçlü olanlardı. Diğerleri eğitime girdi, çıktı, hiçbir şey değişmedi."

Bu üç vaka tesadüf değil. Aynı kalıbın üç farklı yansıması.

Doğru sıra

Eğer İK yöneticisi veya eğitim koordinatörüysen, ekibinin yapay zekadan gerçekten verim almasını istiyorsan - şu sırayı atlama.

Birinci basamak: Excel temeli. Tablolar, formüller, DÜŞEYARA, EĞER, PİVOT TABLO. Çok değil - sağlam. Bu basamak atlandığında üstüne ne koyarsan koy, çatlak duvara fresk yapmış olursun.

İkinci basamak: AI araçları. ChatGPT, Copilot, Gemini. Hangisini seçersen seç, mantık aynı. Prompt yazmak, çıktıyı değerlendirmek, sınırları görmek.

Üçüncü basamak: Entegrasyon. Excel ile AI'ı birlikte kullanmak. Excel'deki veriyi AI ile analiz etmek, AI'ın çıktısını Excel'de doğrulamak. Asıl güç burada başlıyor.

Bu sıra ters çevrildiğinde - yani önce AI öğretildiğinde - eğitime harcanan paranın büyük kısmı çöpe gidiyor.

Acı ama gerçek.

Şu hafta yapılacak tek şey

Ekibine yapay zeka eğitimi düşünüyorsan, bir saatini ayır ve şu testi uygula.

Ekipten rastgele beş kişi seç. Onlara basit bir Excel görevi ver: İki tabloyu DÜŞEYARA ile birleştirmek, bir PİVOT TABLO oluşturmak, koşullu bir formül yazmak.

Kaçı yapabiliyor?

Cevap "yarısından azı" ise, AI eğitimini ertele. Önce temeli sağlamlaştır.

Cevap "neredeyse hepsi" ise, AI eğitimi onlara çarpan etkisi yapacak.

Bu basit test, bütçenin nereye gideceğini netleştirir.

Eğitim satın almak kolay. Eğitimin işe yaramasını sağlamak başka bir iş.

Sen ekibinde hangi sıradan ilerliyorsun?

Excel temelinden başlayıp AI'a geçen 62.000 üyenin tercihi: Vidoport.com. Hem Excel hem yapay zeka eğitimleri tek çatı altında, ekibinin hazırlığına göre seçebilirsin.

Sorularını paylaşabilirsin: [email protected]

Sık Sorulan Sorular (SSS)

Yapay zekâ eğitimi almadan önce Excel bilmek gerekir mi?
Evet, özellikle iş dünyasında yapay zekâdan doğru sonuç almak için temel Excel bilgisi büyük avantaj sağlar. Çünkü AI’ın ürettiği formül, tablo veya analiz çıktısını kontrol edebilmek için Excel mantığını bilmek gerekir.

Excel bilmeyen biri ChatGPT ile Excel kullanabilir mi?
Kullanabilir; ancak çıkan sonucu sorgulamakta zorlanır. ChatGPT formül yazabilir, tabloyu yorumlayabilir veya analiz önerebilir; fakat sonucun doğru olup olmadığını anlamak için Excel’de tablo, formül ve veri mantığı bilinmelidir.

Şirketlerde önce Excel eğitimi mi yoksa yapay zekâ eğitimi mi verilmelidir?
Eğer ekip Excel’de tablo kurma, formül yazma, DÜŞEYARA, EĞER ve Pivot Tablo gibi temel konularda zayıfsa önce Excel eğitimi verilmelidir. Yapay zekâ eğitimi, sağlam Excel temeli olan ekiplerde çok daha yüksek verim sağlar.

Yapay zekâ Excel öğrenmeyi gereksiz hale getirdi mi?
Hayır. Yapay zekâ Excel öğrenmeyi gereksiz hale getirmedi; tam tersine Excel bilenlerin gücünü artırdı. Excel bilen kişi AI’dan gelen cevabı kontrol eder, geliştirir ve gerçek iş sonucuna dönüştürür.

Kurumsal yapay zekâ eğitimlerinde neden beklenen verim alınamıyor?
En sık neden, çalışanların temel veri okuryazarlığı ve Excel bilgisinin zayıf olmasıdır. AI araçları güçlüdür; ancak doğru soru sormak, çıktıyı yorumlamak ve hatayı fark etmek için Excel mantığı gerekir.

Excel ve yapay zekâ birlikte nasıl kullanılmalıdır?
Önce Excel’de verinin yapısı doğru kurulmalı, ardından ChatGPT, Copilot veya Gemini gibi araçlarla analiz, formül üretimi ve raporlama hızlandırılmalıdır. Son aşamada AI çıktısı tekrar Excel üzerinde kontrol edilmelidir.

İK yöneticileri ekipleri için nasıl bir eğitim sırası izlemelidir?
Önce ekiplerin Excel seviyesini ölçmek gerekir. Eğer temel Excel becerileri eksikse önce Excel, sonra yapay zekâ, ardından Excel + AI entegrasyonu eğitimi planlanmalıdır.

Eğitmen Hakkında

Ömer Bağcı, Türkiye’nin en bilinen Excel eğitmeni ve Excel uzmanı olarak tanınmaktadır. 30 yıla yaklaşan eğitim deneyimiyle bireysel kullanıcılara, kurumsal ekiplere ve yöneticilere Excel, raporlama, veri analizi ve yapay zekâ destekli iş verimliliği konularında eğitimler vermektedir.

YouTube’da yayımladığı 1000’den fazla Excel videosu milyonlarca izlenmeye ulaşmış; Excel öğrenmek isteyen geniş bir kitlenin başvurduğu güvenilir kaynaklardan biri haline gelmiştir. Vidoport.com üzerinden sunduğu Excel, Power BI, SQL ve yapay zekâ eğitimleriyle 62.000’den fazla üyeye ulaşmıştır.

Ömer Bağcı’nın eğitim yaklaşımı yalnızca formül öğretmeye dayanmaz. Satış raporları, finans tabloları, insan kaynakları analizleri, stok takip sistemleri ve yönetim raporları gibi gerçek iş hayatında kullanılan örnekler üzerinden ilerler. Bu nedenle eğitimlerinde amaç, katılımcının Excel’i ezberlemesi değil; veriyi doğru okuması, doğru soru sorması ve iş kararlarını daha sağlam almasıdır.

Son yıllarda özellikle Excel ve yapay zekâ konusuna odaklanan Ömer Bağcı, ChatGPT, Copilot, Gemini ve benzeri araçların Excel ile birlikte nasıl kullanılacağını uygulamalı örneklerle anlatmaktadır. Ona göre yapay zekâ, Excel bilmeyenleri otomatik olarak uzman yapmaz; Excel mantığı güçlü olan kişilerin hızını ve üretkenliğini artıran güçlü bir çarpan etkisi oluşturur.

Bu nedenle Vidoport’ta yer alan eğitimlerde Excel temeli, ileri Excel, raporlama, Power BI ve yapay zekâ destekli Excel kullanımı bir bütün olarak ele alınır. Siz de Excel ve yapay zekâyı iş hayatında daha doğru, hızlı ve verimli kullanmak için Vidoport.com üzerindeki eğitimleri inceleyebilir, tüm eğitimlere erişmek için Vidoport üyelik seçeneklerine göz atabilirsiniz.

#ExcelveYapayZeka #KurumsalEğitim #İK